Mele Mustafa Berzanî
Kürt ulusunun ölümsüz liderinin hayatından kısa bir kesit:
Ölümsüz lider Barzani, genç yaşlarında Osmanlı hamidiye ordu birlikleri tarafından ailesiyle beraber tutuklanıp Diyarbakır a sürgün ve hapise gönderildiler. 12 yaşında iken, ağabeyi (Abdülselam) idam edildi. 1919 yılında İngiliz işgalcilere karşı yürütülen isyana katıldı. 1931 de büyük kardeşi Şeyh Ahmed in başlattığı ayaklanmaya katıldı. Ertesi yıl Barzan aşiretinin başkanı oldu. II. Dünya Savaşı nda 1943 te Bağdat yönetimine başkaldırdı. Ağustos 1945 te geniş çaplı bir ayaklanmaya dönüşen bu hareketin bastırılması üzerine İran a geçti. 13 Ocak 1946 da SSCB nin desteğiyle Mahabad da ilan edilen Kürt Mahabad Cumhuriyeti nin kuruluşunda önemli rol oynadı ve tümgeneral rütbesiyle başkomutanlığa getirildi. SSCB nin İran dan çekilmesiyle (1947) Kürt Cumhuriyeti ne son verilince, 500 silahlı adamıyla Türkiye-İran sınırı üzerinden SSCB ye geçti. Burada kaldığı yıllarda Moskova Dil Enstitüsü nde öğrenim gördü.
Abdülkerim Kasım ın 1958 de krallığa son veren darbesinden sonra Irak a döndü. Yasal bir kimlik kazanan Kürdistan Demokratik Partisi nin önderi olarak önceleri yeni yönetimi destekledi. Ama ekonomik ve kültürel haklar konusunda verilen sözler yerine getirilmeyince, Eylül 1961 de ayaklandı ve peşmerge kuvvetiyle Kürdistan Bölgesi nin büyük bir bölümüne egemen oldu. Irak yönetimindeki çeşitli değişiklikler doğrultusunda zaman zaman ateşkes anlaşmaları yapmakla birlikte, Kürdistan Bölgesi nde özerk bir yönetim kurmaya yönelik silahlı mücadeleyi başarıyla sürdürdü. Mart 1970 te Kürtlerin isteklerini kabul eden bir antlaşmanın imzalanması üzerine, silahlı mücadeleye son verdi
Antlaşmanın uygulanması için öngörülen dört yıllık sürenin bitimine doğru Irak yönetiminin 1957 nüfus sayımını temel alan sınırlı bir kültürel özerklik planı sunması, ilişkileri gerginleştirdi. Bu sırada yeniden silahlı mücadeleyi başlatan Barzani, 1975 te bazı ödünler karşılığında Irak ile anlaşmaya varan İran şahı Muhammed Rıza Pehlevi nin yardımı kesmesi üzerine, çatışmayı durdurarak İran a geçti.1976 da ABD ye gitti ve orada hayata gözlerini yumdu (3 Mart 1979)
|